Galata Mahkemesi 15 Numaralı Sicil (H. 981 - 1000 / M. 1573 - 1591) cilt: 34, sayfa: 113 Hüküm no: 124 Orijinal metin no: [31b-2, Arapça] Bu defter İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı ve İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM) ortaklığı ile hazırlanmıştır. Mehmed Bey b. Hasan’ın evini ve bir miktar parasını vakfettiği Elhamdü lillâhi ve’s-salâtü alâ nebiyyihî ve âlihî ve sahbihî. Ammâ ba‘d. İşbu şek ve şüpheden ârî bir hüccet ve mazmûnunda vakıf te’sîsi irâdesinden bahseden bir vakfiyedir. Hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Tophâne mahallâtından Firûz Ağa mahallesinde sâkin olan sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât ve’r-râgıb fi’l-meberrât fahrü’r-râcilîn Topçu Mehmed Bey b. Hasan dünyânın fânî, âhiretin bâkī olduğunu idrâk ettiğinde meclis-i şerî‘at-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-ı zehrâya, âti’z-zikr vakfına tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği kimesne ile hâzır oldu ve hâlis-i malından ve etyab-ı menâlinden ihrâc, ifrâz ve temyîz ettiği, işbu vakıf irâdesinin kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘ tahtânî iki beyti, su kuyusunu, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireli avluyu hâvî olan ve bir tarafdan el-Hâc Mehmed et-Tabbâh mülkü, diğer tarafdan Ömer b. Davud ve Hüseyin b. Mahmud mülkü, öteki tarafdan Medîne-i münevvere vakfı ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘ menzilini cümle hukūku ve tevâbi‘i ve kâffe-i levâhıkı ve menâfi‘i ile haps edip vakf etti. [32a] Menzil-i mezbûrda süknâyı evvelâ müddet-i hayâtınca kendisine, sonra Yasemin bt. Abdullah nâm zevcesine sonra evlâdına, evlâd-ı evlâdına, evlâd-ı evlâd-ı evlâdına, sonra zevcesinin evlâdına, evlâd-ı evlâdına, evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Sonra Hümâ, Hasnâ ve (…) nâm âzâdlı câriyelerine, sonra batnen ba‘de batnin bunların evlâdına, evlâd-ı evlâdına şart etti. Sonra Aynî bt. ( )’ye, sonra evlâdına, evlâd-ı evlâdına, evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Bunların nesilleri kesildiğinde menzil-i mezbûrun satılıp Medîne-i münevvere fukarâsına sarf edilmesini şart etti. Vâkıf-ı mezbûr mütevellî ma‘rifetiyle istirbâh edilmesi için iki bin beş yüz akçesini dahi vakf etti. Bin akçenin ribhinden hâsıl olan mikdârın mahalle-i mezbûrede vâki‘ mescidin kandilleri için sarf edilmesini şart etti. Diğer bin akçenin ribhinden hâsıl olan mikdârın mahalle-i mezbûre avârızına verilmesini şart etti. Beş yüz akçeden hâsıl olan ribhin tevliyye ciheti için mütevellîye verilmesini şart etti. Vâkıf-ı mezbûr menzil-i mezkûru ve meblağ-ı merkūmu mütevellî-i merkūma teslîm etti. O da tesellüm edip sâir mütevellîler evkāfda nasıl tasarruf ettilerse öyle tasarruf etti. Vâki‘ ikrâr, mütevellî-i mesfûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Emr-i vakıf tamâma erdiğinde vâkıf-ı mezkûr, vakf-ı nukūd eimme-i selâsemiz indinde bâtıldır diyerek vakıfdan rücû‘ etti ve meblağ-ı merkūmu mütevellîden taleb etti. Mütevellî-i mezbûr, Ensârî’nin rivâyetine göre İmâm Züfer katında vakf-ı nukūd sahîhdir deyû cevâb verdi. Vâkıf-ı mezbûr, vakf-ı nukūd İmâm Züfer katında sahîh olsa da sıhhat lüzûmu istilzâm etmez diyerek rücû‘ iddi‘âsını tekrârladı. Mütevellî bunun üzerine imâm-ı merkūm indinde sıhhat lüzûmu istilzâm etmezse de imâmeyn-i hümâmeyn imâm-ı sânî Ebû Yusuf ve imâm-ı sâlis İmâm Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî katlarında sıhhat lüzûmu da îcâb ettirir deyû cevâb verdi ve hâkimden imâmeynin re’ylerine göre hükm etmesini taleb etti. Bu husûsda yine muhâsama ve münâza‘a ettiklerinde hâkim-i mezkûrun huzûrunda bir kere daha mürâfa‘a olunduklarında hâkim, vakıf cihetini evlâ ve ercah görüp meblağ-ı merkūmun vakfiyyetinin sıhhatine ve lüzûmuna hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî sâbi‘ min Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e. Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdullah, Mehmed Bey b. Mustafa, İbrahim b. Piyâle, Ahmed b. Abdullah, Mehmed b. Murad, Mahmud b. Muharrem el-İmâm, İsa Bey b. Abdullah Topçu, Ömer b. Davud ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.