Galata Mahkemesi 259 Numaralı Sicil (H. 1137-1138 / 1724-1725) cilt: 63, sayfa: 347 Hüküm no: 386 Orijinal metin no: [56b-1] Bu defter İBB Kültür A.Ş. ve Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi ortaklığı ile hazırlanmıştır. el-Hâc Mehmed Efendi’nin vakfiyesi Hasbiyallâhü vahdehû ve kefâ Ühbirtü bimâ fîhi mine’l-vakf ve’t-tesbîl ve şerâitihî ve sıhhatihî bi’t-tescîl lemmâ raeytühû alâ-nehc-i şerî‘ati’l-garrâ ecraytü aleyhi’l-hükme ve’l-hatem ve’l-imzâ vâkıfan ale’l-hilâf fi’l-emri’l-evkāf el-vâki‘ beyne’l-eimmeti’l-eşrâf ve’l-İslâm ve kazaytü bi-sıhhatihî ve bi-aynihî fî-hâzihi’s-sifri’ş-şer‘î ve’z-zebril-mu‘teberi’l-mer‘î nemakahu’l-abdü’l-fakīr ilâ-rabbihi’l-celîl el-Hâc Mustafa b. el-Hâc Halil el-Kādî bi-medîneti Galata el-mahmiyye -hamâha’llahû te‘âlâ anil-âfât ve’l-beliyye afâ anhumâ-. El-hamdü lillâhi’llezî şeraha sudûra ibâdihî bi-envâr-ı envâ‘i’s-sadakāt ve’l-hayrât ve zeyyene kulûbehüm bi-ezhâri fütûni’l-ibâdât ve sunûfi’l-meberrât ve ce‘ale’l-vakfe sadakaten câriyeten la-yenkatı‘ âsârühâ ba‘de’l-memât ve’s-salâtü ve’s-selâmü alâ-resûlihî seyyidi’l-kâinât ve eşrefi’l-mevcûdât Muhammedini’llezî hulikat li-ecelihi’l-arzeyn ve’s-semerât ve alâ-âlihî ve ashâbihi’llezîne hum erbâbi’l-kelâmât emmâ ba‘d işbu kitâb-ı sıhhat-nisâbın tahrîr ve imlâsına sebeb ve dâ‘î ve inşâ ve tasvîrine bâ‘is ve bâdî oldur ki tahakkuk-ı özr-i şer‘îye binâen vakf-ı câi’z-zikrin mahallinde istimâ‘ ve tahrîri iltimâs olunmağın savb-ı şer‘-i enverden mevlânâ Mustafa Efendi b. Hasan me’zûnen bi’l-hükm irsâl olunup ol dahi Ayasofya-i Kebir Câmi‘-i Şerîfi kurbünde sâkin sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât ve râtibü’s-sadakât ve’l-meberrât sâbıkā imâm-ı sultânî ve İstanbul kādısı olan a‘lemü’l-ulemâi’l-mütebahhirîn ve efdalü’l-fudelâi’l-müteverri‘în el-Hâc Mehmed Efendi hazretlerinin sa‘âdet-hânelerine varıp zeyl-i vesîkada muharrerü’l-esâmî Müslimîn huzûrlarında akd-i meclis-i şer‘-i şerîf-i nebevî eyledikde mûmâ-ileyh el-Hâc Mehmed Efendi meclis-i ma‘kūd-ı mezbûrda zikri âtî vakfına li-ecli’t-tescîl ve li-emri’l-itmâm ve’t-tekmîl mütevellî nasb eylediği Mustafa Efendi el-Hâc Abdullah mahzarında bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr-ı sahîh ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î edip mahrûse-i Galata muzâfâtından İstinye nâhiyesine tâbi‘ Boğazkesen Hisarı mahallâtından Başmakcı Şucâ‘ mahallesinde vâki‘ mescid-i şerîfde salât-ı Cum‘a ve ıydeyn için bâ-hatt-ı hümâyûn-ı şevket-makrûn minber vaz‘ ve ta‘yîn etdirmiş idim binâenaleyh etyab-ı mâl ve ahlat-ı menâlimden yüz kırk guruş ifrâz edip meblağ-ı mezbûru hasbeten lillâhi’l-meliki’s-samed ve li-rûhi resûli’l-emced vakf-ı sahîh-i müeyyed ve habs-i sarîh-i muhalled ile vakf ve habs edip şöyle şart eyledim ki meblağ-ı mezbûr bâ-yed-i mütevellî ve rehn-i kavî ve kefîl-i melî ile ale’l-vechi’l-helâl her on akçesi on bir akçeye olmak üzere istiğlâl ve istirbâh olunup bi-avnillâhi te‘âlâ hâsıl olan gallesinden ayda doksan akçesi câmi‘-i şerîf-i mezbûrda hatîb nasb ve ta‘yîn olunan kimesneye verile ve ayda elli akçesi salâ müezzini ve Cum‘a kayyumu olan kimesneye verile ve hitâbet-i mezbûre hâlâ câmi‘-i mezbûrda imâm olan İsmail Efendi’ye ve salâ müezzinliği ve cum‘a kayyumluğu Ömer Halife b. Sefer nâm kimesne[ye] meşrûta ola ve hasbî tevliyeti mescid-i mezbûr mütevellîlerine meşrûta ola ve vakf-ı mezbûrun tebdîl ve tağyîr ve teksîr ve idhâl ve ihrâcı hayâtda oldukca yedimde ola mürûr-ı eyyâm ve dühû[r]ve kürûr-ı a‘vâm ve şühûr ile şurût-ı mezkûreye ri‘âyet müte‘azzire olursa galle-i vakıf mutlaka fukarâ-i Müslimîne sarf oluna deyü şurût ve tebyîn-i kuyûd edip meblağ-ı mezbûru fâriğan ani’ş-şevâgil mütevellî-i mezbûra teslîm ol dahi vakfiyyet üzere ahz u kabz vesâir evkāf mütevellîleri gibi zabt ve tasarruf eyledi dedikde mütevellî-i mezbûr Mustafa Efendi dahi vâkıf-ı mûmâ-ileyhi akvâl-i meşrûhasında ba‘de’t-tasdîk vâkıf-ı mûmâ-ileyh semt-i vifâkdan cânib-i şikāka azm edip vakf-ı nükūd eimme-i selâse-i kirâm -ekremehümullâhü fî dâri’s-selâm- hazerâtı indinde gayr-i câiz ve ona müteferri‘ olan şurût dahi sıhhate fâiz olmağın meblağ-ı mezbûru mütevellî-i mezbûrdan taleb ederim suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl mütevellî-i mezbûr cevâbında eğer ki hâl bast olanan minvâl üzeredir lâkin imâm-ı mu‘teber ve hümâm-ı cennet-makar İmâm Züfer aleyhi rahmetü rabbihi’l-ekberden dâric-i medâric-i rahmeti rabbi bârî hazreti imâm-ı Ensârî aleyhi rahmetü’l-bârî rivâyeti üzere vakf-ı nükūd ve ona müteferri‘ olan şurût ve kuyûd câiz olup ve el-yevm kuzāt-ı İslâm dahi rivâyet-i mezbûre ile hükme me’mûrlar olmağla kavl-i mezbûr üzere vakf-ı mezbûrun sıhhatine hüküm taleb ederim deyü meblağ-ı merkūmu red ve teslîmden imtinâ‘ edicek mevlânâ-yı mezbûr dahi taraf-ı vakfa nazarı ahra görüp imâm-ı Ensârî’nin İmâm-ı Züfer hazretlerinden nakl eylediği kavl-i mu‘teber üzere meblağ-ı mezbûrun vakfiyyetine ve sıhhatinde olan şürût ve kuyûdun sıhhat ve meşrû‘iyetine ba‘de’l-hükm vâkıf-ı mûmâ-ileyh tekrâr a‘nân-ı kīl-i kālimi bi-semt-i âhara atf edip eğer ki vakf-ı nükūd imâm-ı ma‘hûd re’yi üzere meşrû‘adır lâkin İmâm-ı A‘zam ve hümâm-ı efham Ebû Hanîfe indinde sıhhat lüzûmu müstelzime olmamağın <> vakf-ı mezbûrdan rücû‘ eyledim dedikde mütevellî-i mezbûr cevâb-ı bâ-sevâba tasaddî edip İmâmeyn-i hümâmeyn mezheb-i şerîfleri üzere sıhhat lüzûmu müstelzim olmamağın onların re’y-i şerîfleri üzere vakf-ı mezbûrun lüzûmuna dahi hüküm taleb ederim deyü mevlânâ-yı mezbûr huzûrunda husûmet ve nizâ‘ eylediklerinde mevlânâ-yı mezbûr dahi âlimen bi’l-hilâf beyne’l-eimmeti’l-eslâf imâmeyn-i hümâmeyn hazretleri kavl-i şerîfleri üzere vakf-ı mezbûrun lüzûmuna dahi hükm-i sahîh-i şer‘î ve kazā-i sarîh-i mer‘î eyledikden sonra vâki‘ hâli mahallinde ketb ü tahrîr ve ma‘an ba‘s olunan Mehmed b. Ahmed ile mahfel-i şer‘a gelip alâ-vukū‘ihî inhâ ve takrîr eyledikde hükm-i mezkûr tenfîz olunmağın ba‘de’l-yevm vakf-ı mezbûr sahîh ve lâzım olup min-ba‘d nakz ve nakzına mecâl muhâl ve ibtâl ve ihlâli mümteni‘u’l-ihtimâl oldu fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû innallâhe semî‘un alîm ve ücretü’l-vâkıf ale’l-hayyi’l-cevâdi’l-kerîm cerâ zâlik ve hurrire fî-gurreti Saferi’l-hayr li-sene semâne ve selâsîn ve mi’e ve elf. Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-eimmeti’l-kirâm es-Seyyid Ahmed Efendi İmâm-ı Câmi‘-i Şerîf-i Süleymaniye, Fahrü’l-eimmeti’l-kirâm es-Seyyid Abdullah Efendi İmâm-ı Câmi‘-i Şerîf-i Sultan Selim, Salih Efendi b. Yahya İmâm-ı Câmi‘-i el-Hâc Kemal, Hâfız Abdullah Efendi b. el-Hâc Ahmed, Mehmed Ağa b. Osman, İsmail Çelebi b. Mustafa, Taşcı İbrahim Çelebi b. Abdullah, Yağlıkcı el-Hâc Mehmed b. Mustafa, Mustafa Çelebi b. İsmail, Zührab Ağa b. Abdullah, Hüseyin Çelebi b. İsmail, İmâm İbrahim Efendi b. Mehmed, Hammâmî İbrahim Ağa b. İsmail, Berber Ahmed Çelebi b. Mehmed, Ahmed Çelebi b. Süleyman, Berber Mustafa Çelebi.