İstanbul Mahkemesi 25 Numaralı Sicil (H. 1179-1180 / M. 1765-1767) cilt: 76, sayfa: 503 Hüküm no: 633 Orijinal metin no: [263-2] Bu defter İBB Kültür A.Ş. ve Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi ortaklığı ile hazırlanmıştır. İstanbul’da yoğurt yapan dükkânlarla koltukçu olarak bilinen yoğurtçulara dair nizamname Bostan yoğurt işleyen bostanlara ta‘yîn olunan mandıra, 19 aded, İstanbul’da yoğurtçu esnâfına müte‘allık olan işbu i‘lâmın ve defterin kaydı terkīn olunmak üzere bin yüz seksen iki senesi Ramazan-ı şerîfi târîhiyle müverrah sâdır olan beyaz üzerine musahhah emr-i âlî ve mûcebince şer‘ ve kānûna muvâfık nizâma rabt olunduğunu müş‘ir i‘lâm-ı şer‘î kayıdları sene-i mezbûre sicill-i mahfûzunda sebt ve kaydolunduğu işbu mahâlle şerh verildi. [Mühür] < <<İstanbul havâlîsinde sağmal koyun sâhibleri olan mandıracıların ve koltukçu ta‘bîr olunur tâifenin İstanbul ve hâricinde bâ-fermân-ı âlî otuz dokuz bâb kârhâne yoğurtçularıyla olan nizâ‘a faysal verilmek için huzûr-ı âlîde muvâcehelerinde senedlerine nazar olundukda altmış iki senesinde bâ-hüccet verilen nizâm üzere İstanbul’un havâlîsinde olan mandıralarda akreb olan on dokuz mandıra kendi sağmallarından hâsıl olan südü atlı südcüleriyle satmağa ve onlardan ba‘îdce olan on altı mandıranın südleri kârhâne yoğurtçularına tahsîs olunup ve ba‘îd olanlar öteden beri peynir yaparlar iken İstanbul içinde beş on seneden beri bostanımızda ba‘zı Arnavud ve Bulgar ve Eflak keferesi ne mahâlden olursa kârhânelerden birer akçe ziyâdeye iştirâ ve narhından ezyed baha ile fürûht etmeleriyle bu makūle koltukçu ta‘bîr olunan tâife cem‘î ehl-i hırfetin ihtilâl-i nizâmına bâdî olmalarıyla bunlar dahi bâ-emri âlî memnû‘ iken şimdi cümlesi südlerini ziyâde baha ile fürûht etmek için kârhâne yoğurdçularına süt vermeyip memnû‘ olan koltukçuya veririz deyü nizâ‘ etmeleriyle bu sûretde kârhâneler mu‘attal olması emr-i mukarrer olmağla arzuhâllerinde nizâmları için sâdır olan fermân-ı âlîye imtisâlen husûsları rü’yet olundukda atlı südcülere tahsîs kılınan on dokuz mandıra ashâbı südlerini atlı südcülere narh-ı rûzî üzere fürûht edip ziyâdesini İstanbul ahâlîsi beş on seneden beri bostan yoğurdu nâmıyla kova yoğurduna me’lûf olmalarıyla nef‘an li’l-ib‘âd on dokuz mandıradan sağmalları mevcûd olanlar için birer [264] mahâl ta‘yîn ve numûne gösterdikleri gibi hâlis koyun südünden bostan yoğurdu işleyip ibâdullaha bey‘ etmeleri müstahsene olmağla südlerini memnû‘ olan koltukçuya vermemek şartıyla her birine birer mahâl ta‘yîn olundukda onlar dahi minvâl-i meşrûh üzere ta‘ahhüd ve ittifâk edip ve on altı mandıra sâhiblerine kârhâneciler südlerini sahîhü’l-ayâr ölçek ile alıp ve Rûz-ı Hızır’dan sonra südün kesreti vaktinde dahi ta‘yînlerini kesmeyip almak üzere ve beynlerinde öteden beri kat‘ eyledikleri bahasını edâda mümâtale etmemek şartıyla meclis-i şer‘-i şerîfe gelib ta‘ahhüd edenlerden her biri için birer kârhâneye rızâlarıyla ta‘yîn olunup bu minvâl üzere defter olundukdan sonra kârhâneciler dahi kezâlik südlerini koltukcuya vermeyip kârhânelerinde ol misillü kesret ve vefret üzere ibâdullaha hâlis bostan yoğurdu işleyip ve narh-ı rûzî üzere bey‘e ta‘ahhüd ve birbirlerine kefil olup kefâlet ve şurûtları tescîl ve ber-minvâl-i meşrûh memhûren defter olunup işbu i‘lâm ile ma‘an huzûr-ı âlîlerine arz olundu. Lâkin İstanbul’da ba‘zı bostanlarda ve dükkânlarda koyun yoğurdu işleminden mesfûr kolkutçu tâifesi el-yevm memnû‘ olmamalarıyla kemâl-i inâd ve ısrâr eden bu dâ‘îleri tarafından tenbîh ile mündefi‘ olmayacakları zâhir olmağla nizâm-ı kadîme muhil olduğuna binâen mukaddemâ koltukçu ve ziyâde kârhâne ihdâs olmamak için sâdır olan emr-i âlînin tenfîzi re’y buyrulur ise izzetlü yeniçeri ağa kullarına men‘leri için emr-i âlî sudûru bâbında emr ü fermân men-lehü’l-emrindir.>> <>